Świadectwo charakterystyki energetycznej to dokument, który określa wielkość zapotrzebowania na energię niezbędną do zaspokojenia potrzeb energetycznych związanych z użytkowaniem budynku lub części budynku, czyli energii na potrzeby ogrzewania i wentylacji, przygotowania ciepłej wody użytkowej, chłodzenia, a w przypadku budynków niemieszkalnych również oświetlenia. 

Świadectwo charakterystyki energetycznej

Obowiązek posiadania w określonych sytuacjach świadectwa charakterystyki energetycznej budynku lub części budynku wynika z prawa europejskiego. Celem wprowadzenia obowiązku sporządzania świadectw jest promowanie budownictwa efektywnego energetycznie. Wiąże się to ze zwiększaniem świadomości społecznej w zakresie możliwości uzyskania oszczędności energii w budynkach. 

Kryterium dla budynków sprzed 2021 r.

Pierwsze kryterium w zakresie istotnego wkładu w łagodzenie zmian klimatu dotyczy świadectw energetycznych. Budynki wzniesione przed dniem 31 grudnia 2020 r. muszą posiadać świadectwo charakterystyki energetycznej co najmniej klasy A.

Ewentualnie budynek musi należeć do 15 proc. najbardziej efektywnych budynków w kraju lub regionie pod względem zapotrzebowania na energię pierwotną. Musi to jednak być poparte odpowiednimi dowodami. Do nich może należeć m.in. porównanie charakterystyki energetycznej danego budynku z charakterystyką energetyczną budynków wzniesionych w kraju lub regionie przed dniem 31 grudnia 2020 r. Niezbędne jest, aby takie zestawienie uwzględniało rozróżnienie między budynkami mieszkalnymi i niemieszkalnymi.

Jak podaje oficjalna strona rządowa, w świadectwach charakterystyki energetycznych, które funkcjonują w Polsce, nie określa się klasy charakterystyki energetycznej budynków. Z tego względu nie jest możliwe uzyskanie świadectwa charakterystyki energetycznej klasy A. W celu potwierdzenia pierwszego kryterium należy sprawdzić warunek alternatywny. Tym kryterium jest wykazanie przynależenia do 15 proc. najbardziej efektywnych budynków w kraju lub regionie.

Aby określić rozkład zapotrzebowania na energię pierwotną budynków mogą być przydatne dane z rejestru charakterystyki energetycznej budynków. Centralny rejestr charakterystyki energetycznej budynków obejmuje wykaz świadectw charakterystyki energetycznej budynków, które spisano w Polsce od 2015 r.

Zgodnie z tą bazą danych, 15 proc. najbardziej efektywnych energetycznie budynków mieszkalnych sprzed 31 grudnia 2020 r., cechuje się zapotrzebowaniem na energię pierwotną mniejszym niż 76,59 kWh/(m²*rok). Natomiast 15 proc. najbardziej efektywnych energetycznie budynków niemieszkalnych charakteryzuje się zapotrzebowaniem na energię pierwotną mniejszym niż 118,26 kWh/(m²*rok). Takie budynki uznaje się za spełniające kryterium pierwsze.

Kryterium dla nowych budynków

Zapotrzebowanie na energię pierwotną decyduje o charakterystyce energetycznej budynku osiągniętej w wyniku robót budowlanych. Jest ono o 10 proc. mniejsze niż próg określony względem wymagań dotyczących budynków o niemal zerowym zużyciu energii. Świadectwem charakterystyki energetycznej budynku jest powykonawcze świadectwo charakterystyki energetycznej. Kryterium to reguluje dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE (282).

W celu stwierdzenia spełnienia tego kryterium należy wyznaczyć obliczeniową wartość wskaźnika, który określa ile nieodnawialnej energii pierwotnej będzie zużyte do ogrzewania, wentylacji, chłodzenia oraz przygotowania ciepłej wody użytkowej. W przypadku budynku użyteczności publicznej, zamieszkania zbiorowego, produkcyjnego, gospodarczego i magazynowego - także do wbudowanego oświetlenia. Otrzymaną wartość należy porównać z pomniejszoną o 10 proc. wartością graniczną określoną w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych (Dz.U. z 2022 poz. 1225).

Obliczeniową wartość wskaźnika określającego roczne zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną wyznacza się zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju. Obecnie obowiązujące rozporządzenie jest z dnia 27 lutego 2015 r. w sprawie metodologii wyznaczania charakterystyki energetycznej budynku lub części budynku oraz świadectw charakterystyki energetycznej (Dz.U. z 2015 r. poz. 376, z późn. zm.)

O zmianach w prawie budowlanym informowaliśmy w artykule: Charakterystyka energetyczna budynków – rząd przyjął projekt ustawy
Źródło: Ministerstwo Rozwoju i Technologii.