Spada zapotrzebowanie na ciepło w Polsce – nadchodzą nowe typowe lata meteorologiczne
Dane z typowych lat meteorologicznych (TLM) to fundament pod określanie charakterystyki energetycznej budynków. Na oficjalnej stronie rządu możemy zauważyć, że udostępnione w tym celu informacje są w pewnym stopniu nieaktualne. Dlaczego? Ponieważ trudno jest przyjmować, że typowe lata meteorologiczne 1971-2000 mają przełożenie na rok 2022. Jak się okazuje, nie jest to jedyny mankament używanych danych do wydawania świadectw energetycznych, a wyniki nowej pracy rzucają całkiem inne światło na ogrzewnictwo w Polsce.
Michał Jakubiec
Podziel się
W dniu 20 września 2022 r. odbyło się seminarium organizowane przez Porozumienie Branżowe Na Rzecz Efektywności Energetycznej POBE pt. “REPowerEU – odpowiedzią jak przygotować się na kryzys energetyczny budynków?”. Jednym z elementów wydarzenia była prezentacja dra inż. Piotra Narowskiego, który przedstawił nowe typowe lata meteorologiczne, czyli od 2001 do 2020 (TLM2000). Rezultaty okazały się zaskakujące.
Typowe lata meteorologiczne
Na początku wspomnijmy o tym, czym są typowe lata meteorologiczne. Jest to zbiór mierzonych i modelowanych parametrów meteorologicznych i klimatycznych dostępnych dla poszczególnych stacji meteorologicznych dla danego obszaru. Piotr Narowski wspomniał, że przy tworzeniu bazy danych starych TLM naukowcy optowali za wykorzystywaniem danych godzinowych do wydawania świadectw energetycznych. Dzięki temu późniejsze obliczenia byłyby bardziej reprezentatywne, ponieważ prezentowałyby przeciętny klimat dla określonego miejsca.
“W 2004 r. brałem udział też w wyznaczeniu typowych lat meteorologicznych. Wtedy to typowe lata meteorologiczne były niezbędne w związku z wprowadzeniem systemu świadectw energetycznych” - zaznaczył Piotr Narowski.
Naukowcy wówczas optowali za tym, żeby brane pod uwagę były właśnie dane godzinowe. Ostatecznie stanęło na tym, że świadectwa efektywności energetycznej wyznaczane są na podstawie danych miesięcznych.
Metodologia wyznaczania TLM
Typowe lata meteorologiczne wyznaczane są na podstawie ciągów pomiarów meteorologicznych minimum 10-cio letnich. Dla zwiększenia wiarygodności preferuje się jednak dłuższe okresy - 20-to lub 30-to letnie. Jest to najczęściej szereg danych meteorologicznych z dwunastu miesięcy, pochodzących z różnych lat kalendarzowych analizowanego wielolecia, które na podstawie metody wyboru zostały uznane za najbardziej reprezentatywne.
Nowe typowe lata meteorologiczne
Porównując TLM1970 i TLM2000 można zauważyć, że średnia roczna temperatura powietrza wzrosła, ale nie wszędzie w ten sam sposób. Różnice w procentowym wzroście temperatury na tereni Polski są znaczne.
Piotr Narowski przedstawił dane dla dwóch stacji meteorologicznych. Pierwszą z nich była Warszawa, w której średnioroczna temperatura w TLM 1970 wynosiła 8°C. W nowym opracowaniu jest to już 8,8°C, a to oznacza wzrost o 10%.
Zupełnie inny wzrost można zaobserwować w przykładzie drugim, w którym to naukowiec porównał analogiczne dane dla Suwałk. W typowych latach meteorologicznych na okres 1971-2000 średnia temperatura w Suwałkach wynosiła zaledwie 6°C. Według nowych danych jest to 7,4°C. To nadal mniej niż w Warszawie, ale porównując średnioroczne temperatury w stacji na Suwalszczyźnie mamy do czynienia ze wzrostem aż o 23,3%.
Poniżej można się zapoznać ze zmianami dla poszczególnych stacji meteorologicznych w Polsce.
Źródło: Politechnika Warszawska.
Spada zapotrzebowanie na ciepło!
Wobec wzrostu średnich temperatur spadło zapotrzebowanie na ciepło w budynkach. Piotr Narowski w trakcie seminarium zaprezentował również zestawienie dla budynku biurowego, porównując stare i nowe TLM. Jakie były rezultaty? Otóż dla danych z Warszawy zapotrzebowanie na energię do ogrzewania spadło o 12%. Dla Suwałk natomiast ten spadek był znacznie większy i wyniósł dla identycznego budynku 23%. Jednocześnie zwiększyło się zapotrzebowanie na chłodzenie odpowiednio dla Warszawy i Suwałk o 26% i 31%.
Nie będzie na wyrost uznać, że zaobserwowany trend mocno zmienia rynek urządzeń grzewczych i chłodniczych. Czy nowe TLM wpłyną na obowiązujące zasady związane z efektywnością energetyczną? Czy decydenci uznają je za oficjalnie obowiązujące?
Piotr Narowski ma nadzieję, że w najbliższej przyszłości nowe typowe lata meteorologiczne pojawią się na oficjalnych stronach rządowych wraz ze zmianą metodologii wydawania świadectw efektywności energetycznej. Dzięki temu wystawiane będą one w oparciu o bardziej rzetelne i realne dane.
Trendy Budowlane
W trakcie nadchodzących Trendów Budowlanych będzie można usłyszeć szersze wypowiedzi ekspertów na temat TLM. Będziemy analizować i rozmawiać o ich wpływie na efektywność energetyczną budynków.
Wydarzenie odbędzie się w dniach 15-16 listopada br. w hotelu Metropolo by Golden Tulip. Równolegle odbywać się będą Trendy Energetyczne. Bilet umożliwia uczestnictwo w obu wydarzeniach.
Zapraszamy na Trendy Budowlane 2022.
Źródło: POBE, Politechnika Warszawska.
