W budynkach wielorodzinnych mieści się aż 60% wszystkich lokali mieszkalnych, a więc potencjalne zapotrzebowanie jest ogromne. Przed inwestorami, chcącymi przeprowadzić termomodernizację budynku wielomieszkaniowego, stoją nieco inna wyzwania. Czy instalacja pompy ciepła w dużym budynku mieszkalnym bardzo się różni od instalacji w budynku jednorodzinnym? 

Pompy ciepła - nowe wyzwania

Zastosowanie pomp ciepła w budynkach wielomieszkaniowych jest jak najbardziej uzasadnione. Potwierdzają to rozliczne przykłady z rynków europejskich i azjatyckich, położonych w różnorodnych klimatach. Instalacja pomp ciepła może okazać się jednak dużo bardziej złożona niż w domach mieszkalnych jednorodzinnych. Przeszkodami mogą być zarówno kwestie administracyjne, jak i techniczne.

Struktura właścicielska budynków wielorodzinnych

Struktura własnościowa takich budynków jest niejednokrotnie bardzo skomplikowana. Często mają po kilku właścicieli. Co więcej, mogą oni należeć do różnych podmiotów, takich jak samorządy, właściciele prywatni czy spółdzielnie mieszkaniowe. Nie każdemu z nich musi zależeć na zmianie źródła ogrzewania, a jeśli już podjęto by decyzję o wymianie, to wybór mógłby nie paść na pompę ciepła. 

Wymagający proces termomodernizacji

Duża ilość mieszkań wiąże się trudnościami w przebiegu termomodernizacji. Przystosowanie dużych budynków pod instalację pomp ciepła jest procesem praco- i kapitałochłonnym. Często zarządzającym takimi obiektami nie zależy na zwiększaniu energooszczędności, ponieważ wiąże się to z dodatkowymi kosztami. Grzejniki często są przewymiarowane, przystosowane do wyższych temperatur (65-75°C) niż te zapewniane przez pompę ciepła (55-60°C). Mogą iść za tym kolejne koszty: wymiany kaloryferów oraz rur doprowadzających wodę. Może to znacznie wydłużyć okres zwrotu inwestycji, ale jeśli inwestor chce realizować działania z zakresu budownictwa zrównoważonego, to musi liczyć się z dodatkowymi kosztami. Aczkolwiek nie jest wykluczone, że w przyszłości zostaną wprowadzone bardziej surowe wymogi pod kątem emisyjności i energooszczędności budynków. Mając to na uwadze można założyć, że termomodernizację prędzej czy później i tak trzeba będzie wykonać.

• Zobacz również: Montaż pompy ciepła – jak wybrać wykonawcę?

Najpierw izolacja, a potem pompa ciepła!

W przypadku domów jednorodzinnych termomodernizację może teoretycznie przeprowadzić później, ale jeśli chodzi o budynki wielorodzinne jest to bardziej skomplikowane. Z uwagi na potrzebę produkcji większej ilości ciepła łatwo jest przewymiarować instalację, która po termomodernizacji nie będzie pracować z nominalną mocą, wydłużając tym samym okres zwrotu. Przykładowym remedium na to byłoby zainstalowanie pompy ciepła, która będzie pełniła swoją funkcję po termomodernizacji, a do tego czasu będzie pracować w układzie biwalentnym z dotychczasowym źródłem ciepła.

Wyższe temperatury systemu

Technicznie instalacja pompy ciepła w budynku wielorodzinnym ma przed sobą kilka wyzwań. Przede wszystkim temperatury systemu grzewczego muszą być wyższe, ponieważ wyższe są straty ciepła. Identycznie jest w przypadku dostarczania ciepłej wody użytkowej. Większe jest również zapotrzebowanie na ciepło, a więc również sama moc grzewcza pompy ciepła musi być większa. Kreuje to inne wymagania dotyczące dolnego źródła ciepła. W ten sposób powstają ograniczenia związane z brakiem miejsca, czy konieczność instalacji droższej pompy gruntowej.

Rodzaje systemów 

Międzynarodowa Agencja Energetyczna proponuje pięć rozwiązań zorientowania systemów pomp ciepła. Znaczne uproszczenie proponowanego podziału jest niewystarczające, ale ułatwia zaklasyfikowanie istniejących rozwiązań i tworzenie modeli postępowań w konkretnych przypadkach.

Zaproponowane rozwiązania można uzależnić od stopnia centralizacji ogrzewania. Przy pomocy pompy ciepła można ogrzewać cały budynek, jak i również pojedyncze pomieszczenie. 

Dobór pompy ciepła do budynku wielorodzinnego

Aby odpowiedzieć na to pytanie trzeba przede wszystkim poznać charakterystykę energetyczną budynku. Następnie dokonać wszelkich prac remontowych, termomodernizacyjnych i przygotowawczych. Sama instalacja natomiast powinna zostać zaprojektowana przez doświadczonego projektanta systemów grzewczych. 

Odpowiedzi na wszelkie problemy związane ze specyfiką montażu pompy ciepła w budynku wielomieszkaniowym można znaleźć, posiłkując się istniejącym i działającym rozwiązaniom. Konieczna jest indywidualna ocena charakterystyki budynku, struktury zużycia ciepła w nim oraz aspektom klimatyczno-przyrodniczym lokalizacji. 

Źródło: PORT PC, Heat Pumping Technologies.