Poprawa efektywności energetycznej wymaga zarówno odpowiedniego przygotowania legislacyjnego i organizacyjnego, jak też zapewnienia finansowania konkretnych przedsięwzięć z tego obszaru. Ponadto kluczowym czynnikiem powodzenia działań, mających na celu efektywność energetyczną, jest dostępność technologii, systemów zarządzania energią i dostawców usług, umożliwiających zmniejszenie zużycia energii lub jej kosztów.

Co to jest EPC i ESCO?

Jednym ze środków poprawy efektywności energetycznej są Umowy EPC (ang. Energy Performance Contracting) - które dotyczą finansowania, realizacji i świadczenia określonych usług w ramach wieloletnich przedsięwzięć związanych z oszczędnościami w zużyciu energii. Są realizowane przez wyspecjalizowane przedsiębiorstwa.

Przedsiębiorstwa zajmujące się tego typu działalnością, nazywane są ESCO (od ang. Energy Saving Companies lub Energy Service Companies). Są to spółki zajmujące się oszczędzaniem energii lub świadczące usługi w zakresie zarządzania energią. W Polsce, w ślad za Dyrektywą 2012/27/UE i Ustawą o Efektywności Energetycznej, ESCO określane są także mianem dostawców usług związanych ze zużyciem energii. ESCO to rozwiązanie w ramach którego specjalistyczne firmy oferują wdrożenie przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej, bez konieczności angażowania przez klienta własnych zasobów finansowych na starcie projektu, przy jednoczesnym zobowiązaniu do uzyskania i utrzymania przez kilkanaście lat określonego efektu energetycznego. Koszty inwestycji, w części lub w całości spłacane są z uzyskanych oszczędności energii, poprzez widoczną różnicę w rachunkach za energię.

Nowe propozycje resortu środowiska

W Ministerstwie Klimatu i Środowiska opracowane zostało właśnie praktyczne i kompleksowe narzędzie dla jednostek sektora publicznego w postaci wytycznych do realizacji inwestycji w modelu finansowania ESCO tzw. umów o poprawę efektywności energetycznej. Wytyczne do umów o poprawę efektywności energetycznej tzw. Energy Performance Contracting (EPC) są przypisane jednostkom sektora publicznego. To praktyczne i kompleksowe narzędzie, które składa się z:

• kompleksowego przewodnika dotyczącego przeprowadzania projektów EPC na wszystkich etapach ich realizacji;
• wzorców umów EPC dla trzech rodzajów przedsięwzięć związanych z poprawą efektywności energetycznej:

• przedsięwzięć termomodernizacyjnych,
• modernizacji oświetlenia ulicznego,
• zarządzania energią w modelu ESCO/EPC
• klauzul umownych dla projektów hybrydowych oraz projektów o nakładach finansowych powyżej 25 mln zł netto.

4,3 mld USD - wartość rynku ESCO w Polsce

Umowy EPC stanowią podstawę kontraktową dla znanego i stosowanego od wielu lat modelu współpracy pozwalającego na uzyskanie oszczędności energetycznych i efektów środowiskowych. Projekty EPC realizowane są zarówno w sektorze publicznym, jak również prywatnym. Jak wynika z Polityki Energetycznej Polski do 2040 r. potencjał do wykorzystania modelu EPC w Polsce jest ogromny, co dotyczy szczególnie sektora publicznego.

Wartość europejskiego rynku ESCO w 2021 roku kształtowała się na poziomie ok. 4,3 mld USD. Polska należy do grupy krajów, w których zauważane są trendy rozwojowe w zakresie Projektów EPC. W latach 2009-2022 wartość rynku ESCO w sektorze publicznym w Polsce wyniosła ponad 100 mln USD, a w 2022 roku na rynku krajowym zarejestrowanych było kilkunastu dostawców usług.

W odróżnieniu od tradycyjnych zamówień publicznych, Projekty EPC charakteryzują się całościowym podejściem do inwestycji dotyczących poprawy Efektywności Energetycznej. Współpraca Jednostki Sektora Publicznego z Dostawcą Usług ma charakter kompleksowy i długoterminowy. ESCO odpowiedzialna jest bowiem nie tylko za przeprowadzenie niezbędnych inwestycji,  ale także za uzyskanie Gwarantowanych Oszczędności Energii, co przekłada się na wymierne efekty ekonomiczne i ekologiczne.

Źródło: Minister Klimatu i Środowiska