Na początku poruszymy dwie kontrowersje związane z drewnem, wyjaśniając pojawiające się wątpliwości. 

Spalanie drewna = wycinka? 

Przeciwnicy drewna próbują przekonywać, że pozyskiwanie drewna prowadzi do wycinania lasów w Polsce. Czy jednak to prawda? 

Analizując tendencję można zauważyć, że z roku na rok powierzchnia lasów powoli się zwiększa. W Polsce więc nie występuje szkodliwe i degradujące środowisko naturalne wycinanie lasów. Na tym polega zrównoważone wykorzystywanie zasobów. W miejsce wycinanych drzew są sadzone nowe. 

Drewno to OZE

Trzeba również wiedzieć, że jako alternatywa dla węgla, drewno produkuje mniej zanieczyszczeń na etapie pozyskiwania, obróbki i spalenia. Co więcej, drewno jest klasyfikowane jako odnawialne źródło energii. Dlaczego?
Drewno jako biomasa generuje zerową emisję CO₂. Drzewo rosnąc pobiera dwutlenek węgla w procesie fotosyntezy, który następnie jest emitowany podczas spalania. Tym samym bilans jest zerowy.

Zalety i wady drewna jako paliwa grzewczego

Czynnikami przemawiającymi na korzyść wyboru drewna jako materiału opałowego jest fakt, że wyprodukowanie drewna na opał nie pochłania dużej ilości energii, nie szkodzi środowisku ani człowiekowi, a koszty związane z tworzeniem nowych lasów nie są wysokie. Ponadto, tak jak było wspomniane - emisja dwutlenku węgla jest na poziomie zerowym. 

Zaletą drewna jako paliwa jest również wielokrotnie niższa niż w węglu zawartość siarki, która przedostaje się do atmosfery pod postacią SO₂. Poza tym popiół powstały podczas spalania można wykorzystać jako kompost. Nie jest to więc bezużyteczny odpad. Duża dostępność drewna opałowego wpływa na jego relatywnie niską cenę.

Jakie drewno wybrać?

Dobrze jest pomyśleć nad tym, czy lepszym rozwiązaniem będzie wykorzystanie w roli opału drewna pochodzącego z drzew liściastych czy też iglastych. Biorąc pod uwagę wartość opałową lepiej wybrać liściaste. Czy tylko dlatego? 

Drewno pochodzące z drzew liściastych charakteryzuje się równomiernym stopniem spalania, ponadto nie powoduje ono wydzielania się dużej ilości dymu z uwagi na niską zawartość żywicy. Palenie drewnem liściastym o dużej gęstości powoduje wydzielanie się dużej ilości ciepła. 

Drewno iglaste ma natomiast w sobie duże ilości żywicy. Co więcej, w czasie spalania charakterystycznie “strzela”, co jest jego negatywną cechą. To zjawisko powoduje, że otoczenie zostaje zanieczyszczone, a wnętrze pieca lub kotła zabrudzone. Generuje również więcej dymu, co nie jest pożądaną cechą w przypadku drewna na opał. Jest to jedna z różnić między drewnem a pelletem. Pellet z drewna pochodzącego z drzew iglastych jest nieznacznie lepszy. Więcej o pellecie można przeczytać w artykule Rodzaje pelletu - który jest najlepszy?

Co więcej, trzeba rozważyć jakie drewno chcemy kupić: czy już w kawałkach i wysuszone, czy wilgotne i wymagające prac, takich jak pocięcie i porąbanie. Wybór zależy od indywidualnego podejścia klienta, jego umiejętności, a także ceny. Drewno przygotowane do spalenia jest znacznie droższe.

Wartość opałowa poszczególnych gatunków drewna

Gęstość jest głównym czynnikiem decydującym o kaloryczności drewna. Dla przykładu, buk w stanie powietrznosuchym ma gęstość wahającą się między 710-800 kg/m³. Sosna ma średnią gęstość w przedziale 410-500 kg/m³. 

W tym miejscu warto jest rozróżnić metry sześcienne (m³) od metrów przestrzennych (mp), w których kupujemy drewno. Jeden metr przestrzenny odpowiada 0,65-0,7 m³, co jest uzależnione od rodzaju drewna. Różnica wynika z pustych przestrzeni pomiędzy kawałkami drewna, które jest ułożone w stos oraz procentowej zawartości kory. 

Najkorzystniejsze do spalania jest zatem drewno twarde dające więcej ciepła podczas spalania, np. drewno grabu, dębu czy buku. Lżejsze, mniej kaloryczne, jest drewno miękkie, np. drewno lipy i topoli. 

Wilgotność drewna

Wartość opałowa drewna zależy nie tylko od jego gatunku, ale także od wilgotności. Aby w pełni wykorzystać wartość energetyczną drewna, należy palić drewnem odpowiednio wysuszonym. Kupowane drewno w nadleśnictwie wymaga przygotowania. Należy je składować w celu wysuszenia oraz pocięcia i porąbania. 

Świeże drewno zawiera aż 50–70 proc. wody, przez co ma niską wartość opałową. Powoduje to, że źle się pali, dymi, a spaliny osadzają się na ściankach kotła. Największą wydajność daje spalanie drewna o wilgotności nie większej niż 20 proc., czyli drewna sezonowanego przez 1,5–2 lat. Co to znaczy?

Najprościej mówiąc, sezonowanie drewna to proces, dzięki któremu możliwe jest zredukowanie wilgotności drewna. Przy zakupie świeżego drewna jest to czynność niezbędna z uwagi na bardzo wysoką wilgotność, która sprawia, że drewno nie nadaje się na opał. Sezonowanie drewna to naturalny i najmniej kosztowny sposób na jego wysuszenie.

Jak składować drewno opałowe?

Przechowywanie drewna na zimę to jeden z minusów tego typu ogrzewania, ponieważ niezbędne jest posiadanie wolnej przestrzeni. Najpopularniejszymi magazynami drewna są drewutnie lub wiaty. Niektórzy składują też drewno w pomieszczeniach lub pod dachem budynku. 

Magazynowane drewno powinno być przykryte zadaszeniem, by nie zamokło. Powinno być ułożone na stosie w miejscu pozbawionym wilgoci i zapewniającym obieg powietrza. Należy także pamiętać, aby nie leżało bezpośrednio na ziemi i nie chłonęło z niej wilgoci, a także nie “topiło” się w gruncie. Układając je np. na paletach lub na specjalnych rusztach, zapewniamy odpowiednią izolację oraz cyrkulację powietrza.

Jeśli składujemy drewno w pomieszczeniu, to powinno być ono przewiewne, aby drewno nie spleśniało. Pocięte i porąbane kawałki drewna ułożone na stosie będą szybciej wysychać.

Cena drewna

Przy zakupie należy zwrócić uwagę na cenę drewna. Koszt drewna różni się w zależności od jego rodzaju, stopnia wysuszenia, miejsca zakupu, jak i sytuacji na rynku paliw. Mając na względzie wyżej wymienione parametry drewna należy porównać cenę z jakością drewna opałowego. Kupując drewno należy mieć wiedzę nt. cen w innych składach, a także dobrze przyglądnąć się drewnu, aby zweryfikować jego stan - czy jest wysuszone, czy to ten gatunek, czy nie jest spróchniałe itd.

Obecnie szacuje się, że w składach drewna i lasach prywatnych ceny poszły w górę o minimum 100 proc. Za 1 m³ drewna na opał trzeba zapłacić średnio 400-500 zł. Mocno wzrosły także cena drewna kominkowego - do nawet 500-600 zł/m³. Z tej racji drewno coraz częściej kupuje się w Lasach Państwowych, gdzie można je kupić najtaniej. 

Źródło: Nadleśnictwo Miechów, Nadleśnictwo Wieluń, Wooder, Castorama, Obi.