Dr Łukasz Bernatowicz - minister infrastruktury w Gospodarczym Gabinecie Cieni Business Centre Club podkreśla, że w polskich inwestycjach infrastrukturalnych trwa stan kryzysowy.

"Inwestycje kolejowe już wcześniej były ogromnie opóźnione, obecnie doszły do tego problemy z pracownikami oraz skokowo rosnące ceny materiałów budowlanych. Zagrożone są terminy już rozpoczętych inwestycji, co przekłada się na ryzyko związane z rozliczeniem tych inwestycji na czas. Zagrożone są środki z UE objęte bieżącą perspektywą finansową." – wyjaśnia ekspert na łamach raportu.

Drogownictwo boryka się z podobną sytuacją. Dotychczas kontrakty realizowane były terminowo. Obecne problemy powodują ryzyko opóźnień i bankructw po stronie wykonawców.

Wysokie ceny materiałów budowlanych

Rosnące ceny komponentów i materiałów budowlanych przekładają się na wzrost kosztów realizacji zamówień. Szczególnie dotkliwe są rosnące ceny stali, betonu, kruszywa, styropianu oraz piasku.

BCC zaznacza, że wykonanie umów na warunkach kosztorysów sprzed kilku czy kilkunastu miesięcy może okazać się niemożliwe.

"Istnieje ryzyko kaskadowej niewypłacalności wykonawców, od generalnego poprzez cały łańcuch podwykonawców, co skutkować będzie lawiną bankructw. Mieliśmy już taką sytuację w latach 2012-2015, i nauczony tym doświadczeniem rząd powinien interweniować z wyprzedzeniem. W przeciwnym razie wykonanie wielu inwestycji infrastrukturalnych, korzystających ze środków unijnych może okazać się niemożliwe, a dofinansowanie może przepaść. Tym bardziej niezbędne są środki finansowe z KPO." – wyjaśnia organizacja w raporcie.

Zmiany w regulacjach nie odpowiadają potrzebom rynkowym

Rząd zaproponował nowelizację prawa zamówień publicznych, która zakłada kilka zmian. Aby móc ubiegać się o waloryzację ceny kontraktu należy spełnić warunki, których realizacja jest właściwie niemożliwa ze względu na liczbę i charakter dokumentów. Ponadto, zmiana uprawniająca do waloryzacji ceny dotyczy jedynie kontraktów nowo zawieranych, z pominięciem tych już realizowanych. Regulacje obejmują także rynek deweloperski, który zamiera w wyniku rosnących stóp procentowych i droższych kredytów hipotecznych. 70 proc. inwestycji mających się rozpocząć na wiosnę 2022 roku zostanie niebawem zamrożona.

"Niezbędna jest zmiana rekomendacji KNF likwidująca 5 proc. bufor przy kredytach ze stałą stopą oprocentowania i obniżająca go do 3 proc. przy kredytach ze zmienną stopą oprocentowania. Należy też powrócić do koncepcji tzw. dużej ulgi budowlanej zlikwidowanej w 2002 roku. W przeciwnym wypadku osoby zamierzające ulokować kapitał w nieruchomościach mieszkaniowych wybiorą kraje UE oferujące znacznie lepsze warunki." – przekonuje Dr Łukasz Bernatowicz. 

W opinii Business Centre Club należy pilnie umożliwić przekształcanie gruntów usługowych i poprzemysłowych pod zabudowę mieszkaniową. Kluczowe są także programy wspierające zakup mieszkań przez polskie rodziny, gdyż w ten sposób można zwiększyć zdolność kredytową inwestorów. 

Źródło: Business Centre Club