Dane o liczbie wniosków, które udostępnia program Czyste Powietrze pochodzą z kolejnych tygodni. Natomiast statystyka udziału poszczególnych urządzeń grzewczych we wnioskowanych źródłach ciepła jest udostępniana w ujęciu miesięcznym. Prześledźmy więc to, jak zmieniał się trend w wyborze alternatywy dla nieekologicznego kotła węglowego.

Spadek popularności pomp ciepła

Początek tamtego roku to ostatni okres, w którym kondensacyjne kotły gazowe pełniły rolę lidera, najchętniej wybieranego urządzenia grzewczego w programie Czyste Powietrze. Ich udział w styczniu osiągnął 40,1%, Najniższy wynik odnotowano jednak dopiero w październiku, gdzie udział był równy 20,6%. W tym czasie kotły gazowe zostały dogonione przez pompy ciepła, które rozpoczęły rok z udziałem na poziomie 27,9% i osiągnęły maksimum równy rok później - 63,58%.

Tak duże zainteresowanie pompami należy tłumaczyć niechęcią i wzmożoną niepewnością w związku z ubiegłorocznymi zawirowaniami na rynku gazu ziemnego oraz wystąpieniem szantażu na tle surowcowym ze strony Rosji. Jak rok 2022 może być nazwany sukcesem pomp w programie, to w 2023 r. nastąpił spadek we wnioskowanych źródłach. Nie oznacza to jednak, że powinno być to rozpatrywane w kategoriach porażki. Po pierwsze sytuacja na rynku gazu się ustabilizowała, co przy dużo niższych kosztach inwestycyjnych w kotłownię gazową spowodowało delikatny powrót do źródeł ciepła na gaz. Czy obserwowany spadek oznacza, że liczbowo pomp ciepła wnioskowano mniej? Sprawdźmy! 

Wzrost liczby wniosków po wprowadzeniu programu Czyste Powietrze 3.0

Na początku sprawdźmy jak od 1 stycznia 2022 r. zmieniała się liczba wniosków w programie Czyste Powietrze.

Analizując powyższy wykres można wyciągnąć kilka wniosków. Zacznijmy od tego, jaki wpływ na liczbę wniosków miało wejście nowych zasad w programie Czyste Powietrze. Celem było zwiększenie zainteresowania programem, co się udało. Kolejne tygodnie 2023 r. doprowadziły do tygodniowej liczby wniosków przewyższającej te z roku ubiegłego. Tak prezentują się średnie tygodniowe liczby wniosków w programie Czyste Powietrze:

• 2984 wnioski/tydzień - cały rok 2022,
• 3875 wnioski/tydzień - rok 2023 do 9 czerwca włącznie.

Co więcej, w tygodniu 27 maja - 2 czerwca doszło do złożenia rekordowej liczby wniosków - 5035. Było to aż o 932 wnioski więcej niż w 2022 r. (gdzie rekordowy wynik to 4103).

Z przyczyn technicznych mniej wniosków składane jest w miesiącach jesiennych i zimowych. Wówczas trudniej jest przeprowadzić termomodernizację, a niektórych prac wręcz nie powinno się przeprowadzać. Nikt też nie chce wymieniać urządzenia grzewczego w sezonie grzewczym. Dodatkowo poszczególne znacznie gorsze wyniki były spowodowane tym, że te tygodnie przypadały na okresy świąteczne. Na przestrzeni ostatniego półtora roku najmniej wniosków złożono na przełomie 22/23, gdzie część ludzi czekało na nową i bardziej korzystną wersję programu, a dodatkowo jest to okres bożonarodzeniowy i sylwestrowy. 

Udział spadł, ale pomp ciepła wnioskowanych jest więcej!

Udział procentowy pomp ciepła spadł, ale wzrosła ich łączna liczba. Wszystko przez to, że łącznie składano więcej wniosków. Zdecydowanie rekordowym miesiącem był marzec, gdzie złożono wnioski na ok. 11,5 tys. pomp ciepła!

Na powyższym wykresie widać doskonale, że delikatny spadek w popularności nie wpłynął na zainteresowanie pompami. Wykres Łącznej liczby wniosków miesięcznie informuje nas o tym, jak pompy ciepła wypadły na tle innych źródeł. Widzimy także to, ile w każdym miesiącu składano wniosków. Można więc optymistycznie patrzeć na następne miesiące, ponieważ w tamtym roku Czyste Powietrze cieszył się dużo większym powodzeniem w trakcie lata niż na wiosnę. 

• Zobacz również: Czyste Powietrze – kto może zostać ambasadorem programu?

Czy kryzys przyspieszył transformację?

Trzeba też przyznać, że splot niefortunnych wydarzeń spowodował, że zarówno program Czyste Powietrze, jak i branża pomp ciepła może cieszyć się coraz lepszymi wynikami. Można zauważyć, że zwrot w kierunku podnoszenia efektywności energetycznej budynków wpisuje się w europejską politykę klimatyczną. Bardzo możliwe, że gdyby nie kryzys energetyczny, to Czyste Powietrze nie mógłby się chwalić tak dobrymi wynikami, a sektor pomp ciepła tak dynamicznym rozwojem. To jednak tylko gdybanie i nie ma większego sensu tworzyć alternatywnych rzeczywistości. Jedynie należy zaznaczyć, że z racji przynależenia do Unii Europejskiej, Polska musiałaby podejmować bardziej zdecydowane kroki w kierunku transformacji polskich kotłowni. 

To właśnie wysokie koszty węgla, pelletu, fluktuacje na rynku gazu spowodowały, że pompy ciepła tak w Polsce się rozwinęły. Co zresztą nie przeszło bez echa w Europie. Zagraniczne media pisały o niespodziewanym sukcesie polskiego rynku w 2022 r. Przypomnijmy, że w zeszłym roku sprzedano na nim ok. 200 tys. pomp ciepła. 

Jeżeli chodzi o podsumowanie programu Czyste Powietrze 3.0, to z pewnością można przyznać, że osiągnięto jeden z wyznaczonych celów - liczba wniosków wzrosła. NFOŚiGW i MKiŚ podkreślają jednak wyzwanie dotarcia do najbardziej potrzebujących i często wykluczonych potencjalnych beneficjentów. Budynki takich osób często pilnie wymagają termomodernizacji. Jak program Czyste Powietrze będzie wypadał w następnych miesiącach? Czy będziemy obserwować kolejne sukcesy? Będzie informować!

Źródło: Czyste Powietrze.