Według raportu Polskiej Organizacji Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORT PC) w roku 2022 liczba sprzedanych pomp ciepła typu powietrze-woda w Polsce zwiększyła się o 137% w porównaniu do 2021 roku i wyniosła 188,2 tys. sztuk. Oznacza to ponad 100-krotny wzrost rynku pomp ciepła typu powietrze/woda w ciągu ostatnich 10 lat w Polsce. Przyczyną tego stanu rzeczy jest spadek zaufania do paliw kopalnych w wyniku kryzysu energetycznego. Polacy zaczęli odchodzić od węgla już wcześniej, a gaz ziemny wypadł z łask z uwagi na wielkość wpływów Rosji.

Promowanie i rozpowszechnianie informacji nt. dostępności programów dotacyjnych służy coraz większej aplikacji o środki pomocowe. W samym grudniu 2022 roku udział wniosków o wymianę źródeł ciepła z pompami ciepła w programie Czyste Powietrze osiągnął 63%.

Rynek pomp ciepła się rozpędza. W czołówce pompy typu powietrze-woda

W ubiegłym roku w stosunku do 2021 roku, sprzedaż pomp ciepła w Polsce wzrosła ogólnie o 120%. Co więcej, w zakresie urządzeń przeznaczonych do centralnego ogrzewania wodnego wzrost sięgnął 130%. Jeszcze bardziej (137%) wzrosła liczba sprzedanych pomp ciepła typu powietrze/woda. Piąty rok z rzędu polski rynek pomp ciepła typu powietrze/woda odznaczał się dynamiką sprzedaży wynoszącą około 100% rok do roku. Warto nadmienić, że w ostatnich dwóch latach była to największa dynamika sprzedaży pomp ciepła w Europie.

W segmencie gruntowych pomp ciepła również mieliśmy do czynienia ze wzrostem sprzedaży, która wzrosła o 28% (pompy typu solanka/woda). Pompy ciepła powietrze/woda przeznaczone do podgrzewania ciepłej wody użytkowej (cwo) również odnotowały wzrost o ok. 2%.

W 2022 roku sprzedano łącznie 203,3 tys. sztuk, w tym:

188,2 tys. szt. w zakresie urządzeń typu powietrze/woda,
7,2 tys. szt. gruntowych pomp ciepła,
7,9 tys. sztuk pomp ciepła do ciepłej wody użytkowej. 

Oznacza to, że udział pomp ciepła w ogólnej liczbie sprzedanych urządzeń grzewczych w 2022 roku na polskim rynku (uwzględniając jej 10% spadek w stosunku do 2021 roku) może wynieść blisko 30%, a uwzględniając sprzedane klimatyzatory z funkcją grzania było to już niemal co drugie sprzedane urządzenie grzewcze.

Powody popularności pomp ciepła

Wzrost sprzedaży pomp ciepła typu powietrze/woda wynika przede wszystkim z ich atrakcyjność użytkowa, a w szczególności:

- niższe koszty ogrzewania w porównaniu do innych źródeł ciepła,
- wysoki komfort obsługi,
- możliwość chłodzenia pomieszczeń, 
- coraz wyższe zaufanie do technologii, 
- większa świadomość zarówno środowiskowa, jak i techniczna.

Ponadto nie bez znaczenia jest coraz większe zainteresowanie użytkowników bezemisyjnymi instalacjami grzewczymi, a także rozwiązaniami które wykorzystują odnawialne źródła energii - energia słoneczna i energia odzyskiwana z powietrza (powietrzne pompy ciepła). Rozwiązania te są promowane przez programy dotacyjne, np. program Czyste Powietrze i program Moje Ciepło.

Na uwagę zasługuje fakt, iż w przypadku pomp ciepła cała energia pobierana jest z krajowych zasobów energii. Pompy ciepła korzystają w 70-80% z energii ze źródeł odnawialnych pobieranej z gruntu, wody lub powietrza w formie ciepła. Pozostała, potrzebna część energii to energia elektryczna niezbędna do pracy pompy ciepła.

Gwałtowny wzrost kosztów opału oraz upowszechnienie wiedzy o dotacjach - czynniki sprzyjające decyzji o wyborze pomp ciepła

W 2022 roku do wyraźnego wzrostu zainteresowania pompami ciepła niewątpliwie przyczyniły się znaczne podwyżki cen nośników energii i paliw, które sięgnęły poziomu nawet ponad 100% (rok do roku). Nie bez znaczenia są także zmiany w programach dotacyjnych ukierunkowane na premiowanie efektywnych energetycznie rozwiązań. Jak zaznacza PORT PC szczególnego znaczenia nabrał program Czyste Powietrze.

“Zaobserwowaliśmy znaczący wzrost udziału wniosków o dofinansowanie do pomp ciepła w tym programie, szczególnie w czasie, gdy w ramach pakietu REPowerEU z 18 maja 2022 roku będącego odpowiedzią energetyczną na napaść Rosji na Ukrainę, Komisja Europejska zapowiedziała m.in. plany szybkiego odejścia od stosowania paliw kopalnych w budynkach”.

Co czeka nas w 2023 roku - prognozy

Z danych PORT PC wynika, iż należy spodziewać się utrzymania tego trendu, a nawet jego zwiększenia, co przyniesie dalsze wzrosty sprzedaży pomp ciepła powietrze/woda. Wariant optymistyczny zakłada wzrost ok. (rok do roku), a w przypadku gruntowych pomp ciepła o około 30-40%.

Aby rynek mógł się rozwijać w dalszym ciągu w optymalny sposób konieczne jest - jak wskazują eksperci PORT PC - wprowadzenie nowego programu wymiany istniejących kotłów na paliwa kopalne oraz pilne podpisanie porozumienia z branżą polskich producentów pomp ciepła. Na przeszkodzie może stanąć brak wykwalifikowanej kadry instalatorskiej. W Europie deficyt ten sięga 0,5 mln instalatorów. Wzrost hamować mogą kwestie samej jakości pomp ciepła i ich instalacji. “Może to stanowić wąskie gardło dla dalszego poprawnego rozwoju rynku i niezbędne jest zatem podjęcie w tym zakresie intensywnych działań”, wskazują eksperci.

Pomimo zaznaczonych uwarunkowań, niewątpliwie będziemy mieć do czynienia z dalszym zwiększeniem znaczenia pomp ciepła w ogrzewnictwie. Popyt wciąż rośnie, a administracja rządowa wspiera rozwój tego segmentu ogłaszając i modyfikując programy wsparcia. Zauważalny jest też wzrost po stronie podaży - rośnie liczba wykwalifikowanych instalatorów, a także producentów urządzeń. Skłania to do optymizmu i niewątpliwego wzrostu znaczenia rozwiązań bazujących na odnawialnych źródłach energii. 

Opracowano na podstawie informacji PORT PC.