Celem programu Czyste Powietrze jest walka z zanieczyszczeniem powietrza w Polsce. Niestety od początku funkcjonowania programu, polegał on na zwrocie poniesionych przez beneficjenta kosztów. W efekcie, nawet przy zwiększaniu poziomów dotacji, czy obniżeniu progów dochodowych, wiele osób nie mogło skorzystać z programu, gdyż nie miały odpowiednich środków “na start”. Dlaczego? Najwyższy poziom dofinansowania, przysługuje gospodarstwom domowym, których miesięczny dochód nie przekracza 900 zł/os. Trudno więc sobie wyobrazić, by osoby o takich zarobkach nawet przy 90 proc. dofinansowania były w stanie pokryć koszty inwestycyjne rzędu kilkudziesięciu tysięcy złotych.

Odpowiedzią na ten problem jest program CZYSTE POWIETRZE+. Zakłada on wymianę źródła ciepła i termomodernizację budynku z możliwością przedpłaty. Przeznaczony jest dla rodzin o niższych dochodach. Jak to działa?

Prefinansowanie

Jak czytamy na oficjalnej stronie internetowej poświęconej programowi Czyste Powietrze, prefinansowanie to wypłata części lub całości dotacji przyznanej beneficjentowi przez WFOŚiGW na rachunek bankowy wykonawcy, na warunkach zgodnych z Programem. To oznacza, że w ramach prefinansowania, Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, do którego wnioskodawca złoży wniosek, wypłaca dotację nie beneficjentowi, ale firmom wykonawczym, które realizują inwestycję.

W ramach prefinansowania WFOŚiGW wypłaca wykonawcy zaliczkę w wysokości 50 proc. przyznanej dotacji. Warto w tym kontekście pamiętać o ważnej kwestii. 

Wartość dotacji

Z prefinansowania w Programie Czyste Powietrze mogą skorzystać beneficjenci podwyższonego i najwyższego poziomu dofinansowania. Obowiązują w nich różne progi dochodowe. Podwyższony poziom dofinansowania przeznaczony jest dla osób, których miesięczny dochód w przeliczeniu na mieszkańca nie przekracza kwoty 1564 zł w gospodarstwie wieloosobowym lub 2189 zł w gospodarstwie jednoosobowym. Najwyższy poziom dofinansowania przysługuje osobom, których miesięczny dochód w przeliczeniu na mieszkańca nie przekracza kwoty 900 zł w gospodarstwie wieloosobowym lub 1260 zł w gospodarstwie jednoosobowym.

Oprócz tego, różnią się również kwoty dotyczące poszczególnych przedsięwzięć. Przykładowo, w podwyższonym poziomie dofinansowania kwota, którą można otrzymać na kocioł gazowy wynosi 9 tys. zł. Na ocieplenie przegród budowlanych 90 zł za m², a na wymianę stolarki okiennej 420 zł za m². Łączna kwota możliwa do uzyskania w ramach dotacji z prefinansowaniem to 47 tys. zł - o 10 tys. więcej niż bez prefinansowania. Jeśli beneficjent będzie chciał zrealizować kilka przedsięwzięć termomodernizacyjnych, a ich łączna kwota przekroczyłaby 47 tys. zł, to i tak otrzyma maksymalnie 47 tys. zł. Tę kwotę może jednak rozłożyć na kilka różnych przedsięwzięć realizowanych przez różne firmy wykonawcze. Jeżeli łączna kwota poszczególnych dotacji byłaby większa niż ogólna kwota możliwa do uzyskania, to wkład własny przy którymś przedsięwzięciu może być wyższy niż w innych. Resztę beneficjent musiałby wtedy dopłacić z własnej kieszeni. Z tego względu, na stronie programu możemy znaleźć informację, że suma wszystkich wypłaconych zaliczek nie może przekroczyć 50% maksymalnej kwoty dotacji na realizację przedsięwzięcia wynikającej z wniosku o dofinansowanie. W przypadku podwyższonego poziomu dofinansowania suma zaliczek nie może przekroczyć 23,5 tys. zł.

W przypadku najwyższego poziomu dofinansowania maksymalna wartość dotacji to 79 tys. zł i aż 90 proc. poniesionych kosztów! Na kocioł gazowy jest to 13,5 tys. zł, na ocieplenie ścian 135 zł za m², a na wymianę okien 630 zł za m². W tym wypadku sytuacja jest identyczna - suma wszystkich wypłaconych zaliczek nie może przekroczyć 50 proc. maksymalnej kwoty dotacji na realizację przedsięwzięcia wynikającej z wniosku o dofinansowanie, a więc 39,5 tys. zł.

Jak złożyć wniosek? Czyste Powietrze+

Wniosek o prefinansowanie można złożyć jedynie przez Generator Wniosków o Dofinansowanie (GWD). Nie ma możliwości złożenia wniosku w formie papierowej, ani bezpośrednio w siedzibie wojewódzkiego funduszu, ani listownie. Formularz we wniosku o prefinansowanie został rozszerzony o dodatkowe warunki z nim związane. Aby odpowiedni WFOŚiGW mógł wypłacić zaliczkę, beneficjent musi dołożyć odpowiednie dokumenty. Jest to warunek do otrzymania dotacji! 

Wśród wymaganych załączników znajdują się:

• zaświadczenie potwierdzające przeciętny miesięczny dochód beneficjenta na jednego członka jego gospodarstwa domowego lub potwierdzenie ustalonego prawa do otrzymywania zasiłku stałego, zasiłku okresowego, zasiłku rodzinnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego,
• zawartej/zawartych z wykonawcą/wykonawcami umowy/umów na realizację danego zakresu przedsięwzięcia

Jak czytamy na stronie programu, mogą to być maksymalnie 3 umowy zawarte pomiędzy wnioskodawcą a wykonawcą zgodnie z warunkami wynikającymi z Programu, których przedmiotem są usługi, dostawy lub roboty budowlane przewidziane w przedsięwzięciu realizowanym w ramach Programu).

Wzór umowy jest dostępny na stronie Programu Czyste Powietrze w zakładce Materiały do pobrania.

W umowie zawarte są takie informacje jak:

• dane zamawiającego i wykonawcy
• przedmiot umowy
• przewidziane wynagrodzenie
• ważne daty i terminy, na które zgadzają się zarówno wykonawca jak i beneficjent.

Co dalej?

Po złożeniu wniosku o dofinansowanie, musi on zostać oceniony. Czas na rozpatrzenie wniosku przez WFOŚiGW wynosi do 14 dni. Beneficjent musi jeszcze zapłacić wykonawcy wkład własny za przedsięwzięcie. Dołączenie potwierdzenia zapłaty jest wymagane. Zobaczmy, jak mogłyby się rozłożyć koszty na prostym przykładzie z pompą ciepła. 

• KOSZT pompy ciepła - 35 tys. zł
• Maksymalna kwota dotacji na pompę ciepła - 18 tys. zł
• WFOŚiGW płaci zaliczkę wykonawcy w wysokości 9 tys. zł
• Beneficjent płaci firmie wykonawczej 17 tys. zł wkładu własnego
• WFOŚiGW płaci wykonawcy 9 tys. zł po wykonaniu inwestycji

A jak mogłoby to wyglądać przy najwyższym poziomie dofinansowania?

• KOSZT pompy ciepła - 35 tys. zł
• Maksymalna kwota dotacji na pompę ciepła - 27 tys. zł
• WFOŚiGW płaci zaliczkę wykonawcy w wysokości 13,5 tys. zł
• Beneficjent płaci firmie wykonawczej 8 tys. zł wkładu własnego
• WFOŚiGW płaci wykonawcy 13,5 tys. zł po wykonaniu inwestycji

Termin realizacji

Bardzo istotny w kontekście otrzymania dofinansowania jest określony termin realizacji. Od niego zależy, kiedy firma wykonawcza otrzyma pieniądze od WFOŚiGW. Czytamy bowiem na stronie programu, że kwota dotacji w formie zaliczki zostanie wypłacona bezpośrednio na rachunek wykonawcy w terminie do 14 dni od daty zawarcia umowy o dofinansowanie, lecz nie wcześniej niż 14 dni przed datą rozpoczęcia realizacji przedmiotu umowy beneficjenta z wykonawcą. Umowa powinna więc zostać podpisana, a wniosek o prefinansowanie powinien zostać złożony w podobnym czasie co rozpoczęcie realizacji przedsięwzięcia.

Wypłata pozostałej kwoty dofinansowania firmie wykonawczej powinna nastąpić w ciągu 30 dni od daty złożenia dokumentu przez beneficjenta. Jak czytamy, ostatnia transza wynagrodzenia Wykonawcy zostanie wypłacona przez WFOŚiGW bezpośrednio na rachunek bankowy Wykonawcy, po zrealizowaniu zakresu Przedmiotu Umowy, czyli np. montażu kotła gazowego, czy pompy ciepła. Termin to 30 dni od daty wpływu do WFOŚiGW kompletnego i prawidłowo wypełnionego wniosku o płatność wraz z wymaganymi dokumentami, do których zalicza się

• fakturą końcową, 
• protokół odbioru
• potwierdzenie uregulowania wkładu własnego przez beneficjenta

To oznacza, że w przypadku prefinansowania, dofinansowanie nie przechodzi przez konto beneficjenta. Już w umowie pomiędzy wykonawcą a zamawiającym podawany jest bowiem numer bankowy firmy wykonawczej.

• Jak wygląda proces składania wniosku o prefinansowanie?
• Jak wybrać firmę wykonawczą, która zrealizuje przedsięwzięcie w ramach prefinansowania?

O tym przeczytacie w kolejnych artykułach!