Od 6 marca w sklepie Polskiej Grupy Górniczej (PGG) można kupić nie 3 a 5 ton węgla opałowego. Limit został wyśrubowany przez słabszą dostępność surowca, jak i z racji panujących wątpliwości co do sezonu grzewczego. Wprowadzono też szereg mechanizmów, których celem miało być ulżenie nie tylko potrzebującym. Część decyzji ewidentnie była nieprzygotowana. Szerzej o tym w artykule Część Polaków zapłaci za węgiel mniej niż w poprzednich latach – absurdy rządowych decyzji

Pompy ciepła coraz popularniejsze

Świat jednak dalej się toczy, a mijający okres ogrzewania budynków prawie się skończył. W tym prawdopodobnie więcej z nas będzie myślało o przygotowaniu się na zimę wcześniej. Dzięki doświadczeniom ostatniej zimy może staniemy się bardziej przezorni? Z pewnością należy wskazać jeszcze jedną kwestię, która dzięki wysokim cenom opału była i jest podnoszona coraz częściej wśród Polaków. Coraz częściej rozważamy montaż pompy ciepła. Nie są to puste słowa. Według wskazań PORT PC aż 203 tys. pomp ciepła sprzedano w Polsce w zeszłym roku. Pod względem rozwoju rynku uplasowało nas to wśród europejskich liderów. Co więcej, w 2022 r. liczba wniosków o dofinansowanie z programu Czyste Powietrze zaczęła w głównej mierze dotyczyć pomp ciepła. Technologia ta wyprzedziła dominujące w latach wcześniejszych kondensacyjne kotły gazowe. Tak zmieniała się dynamika zainteresowania poszczególnymi urządzeniami grzewczymi w ostatnich miesiącach w programie.

Z uwagi na to, że program oferuje największe dotacje właśnie na pompy ciepła, to prawdopodobnie tych pomp będzie coraz więcej. Z pewnością są jednak jeszcze niezdecydowani, a ich jedną z wątpliwości może być kwestia eksploatacji. Porównamy więc pompy ciepła - gruntową i powietrzną z kotłem węglowym. Weźmiemy pod uwagę kocioł bezklasowy, ponieważ w przypadku termomodernizacji (zwłaszcza w programie Czyste Powietrze) chodzi o zwalczanie niskiej emisji, do której walnie przyczyniają się kopciuchy. O wymianie nowego kotła węglowego pisaliśmy w artykule Nowy kocioł węglowy – czy opłaca się go wymienić?

Ceny węgla 

Ceny ekogroszku, które wzięto do analizy pochodzą z ofert internetowych, e-sklepu PGG, a górną wartością graniczną była cena węgla sprzedawanego przez gminy na preferencyjnych warunkach. Tak więc aktualnie można kupić groszek węglowy za 1500-2000 zł/t (stan na 12.04.). W analizie posłużono się górną granicą. Natomiast energię elektryczną przyjęto według taryfy G12w. Ponadto nie wzięto pod uwagę dopłat do paliw i energii, ponieważ nie było weryfikacji czy faktycznie środki przeznaczono na ogrzewanie. Na dodatek wsparcie to było jednorazowe. 

Pompy ciepła vs. kopciuch - założenia

Analizowany budynek:

• powierzchnia 120 m²,
• system grzewczy grzejnikowy z zasilaniem 55°C,
• cztery przypadki: budynek w standardzie WT 2021 (nowy), WT 2017, WT 2008 (przed termomodernizacją) i w standardzie złej izolacji (przed kompleksową termomodernizacją).

Dodatkowo oszacowano zapotrzebowanie na energię do przygotowania c.w.u. dla 4-osobowej rodziny, której jednostkowe zużycie ciepłej wody wynosi 40 l/dzień. Zestawiając powyższe założenia ze sobą otrzymujemy następujący rozkład rocznych kosztów za ciepło (c.o. i c.w.u.).

Ogrzewanie pompą ciepła dalej tańsze

Roczne koszty ogrzewania:

• bezklasowy kocioł węglowy: 4710 - 11850 zł,
• powietrzna pompa ciepła: 4340 - 10370 zł,
• gruntowa pompa ciepła: 3670 - 8670 zł.

Z racji, że ceny węgla w ostatnich miesiącach mocno spadły, to dystans między pompami a kotłami węglowymi się zmniejszył. Przypomnijmy także to, że wzięliśmy pod uwagę pompy ciepła połączone z grzejnikami. Dedykowaną instalacją dla pomp jest jednak płaszczyznowe ogrzewanie niskotemperaturowe. Wówczas zapotrzebowanie na ciepło spada o około 25-30%. Wykonanie najpopularniejszego ogrzewania podłogowego w istniejącym domu wiąże się z dużym remontem, zdzieraniem podłogi - wykluczeniem budynku z normalnego użytkowania na dłuższy czas. Jest to też kosztowne, dlatego rzadko się taką inwestycję przeprowadza. Aby nieco jednak zwiększyć efektywność pompy ciepła można wymienić grzejniki na nieco większe. Dzięki większej powierzchni wymiany ciepła będzie można wykorzystywać niższe temperatury. Więcej szczegółów o temperaturach zasilania w artykule Jakie temperatury zasilania zapewniają pompy ciepła? Co wpływa na ich efektywność?

Ocieplenie - później pompa ciepła

Najważniejsza rzecz jednak - niezależnie czym ogrzewamy - im dom jest lepiej ocieplony, tym mniej płacimy za opał i energię. Bardzo ważne jest, aby połączyć wymianę źródła ciepła z dociepleniem w odpowiedniej kolejności. Najpierw należy budynek ocieplić, a później zająć się demontażem starego i zakupem nowego urządzenia grzewczego. Jeżeli odwrócimy tę kolejność, to po zakupie pompy ciepła i późniejszym ociepleniu okaże się, że urządzenie ma za dużą moc w stosunku do zapotrzebowania budynku. Wówczas może wystąpić problem taktowania, czyli częstego i krótkotrwałego włączania się pompy ciepła. 

Źródła: Termomodernizacja.pl, POBE, PORT PC, PGG.