Zacznijmy na początku od tego, że zostanie podwyższona premia termomodernizacyjna i to znacznie. Nowelizacja przepisów podniesie wysokość premii o 10 pp. Z 16% wzrośnie do 26%. Wyższa premia ma na celu zwiększenie popytu na środki z Funduszu Termomodernizacji i Remontów (FTiR) i zwiększenie liczby beneficjentów. W projekcie czytamy, że wsparcie to targetowane jest przede wszystkim do wspólnot mieszkaniowych i spółdzielni, które realizują przedsięwzięcia termomodernizacyjne.

Przyjęta wysokość premii jest kompromisem między chęcią zwiększenia liczby budynków poddanych termomodernizacji a możliwościami finansowymi budżetu państwa. Wysokość zwiększonej premii określono na poziomie, który nie spowoduje w pierwszych latach realizacji zmienionego programu wzrostu wydatków budżetowych o więcej niż o 100 mln złotych rocznie.

Grant termomodernizacyjny

Grant termomodernizacyjny to nic innego jak zwiększenie wsparcia na głębokie i kompleksowe prace termomodernizacyjne. W ramach negocjacji z Komisją Europejską ustalono, że grant będzie odpowiadał 10% kosztów przedsięwzięcia termomodernizacyjnego. Według planów rządu powinno to wpłynąć na inwestorów, aby kompleksowo podchodzili do termomodernizacji. 

Zasady udzielania premii termomodernizacyjnej obejmują zwiększenie udzielanego wsparcia w przypadkach, gdy budynek w wyniku termomodernizacji będzie spełniał wymagania określone przez rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie izolacyjności cieplnej i oszczędności energii. W skrócie: grant będzie podwyższał wysokość premii termomodernizacyjnej o 10 punktów procentowych (pp.)

Cel wprowadzenia grantu termomodernizacyjnego

Celem tego programu jest mobilizacja właścicieli budynków do przeprowadzania na tyle istotnych zmian w istniejących obiektach, aby osiągnęły one standard jak dla nowych budynków. Spowoduje to redukcję zapotrzebowania na energię i poprawę efektywności jej wykorzystania. Komu będzie przysługiwał grant termomodernizacyjny? 

Komu przysługuje grant termomodernizacyjny?

O grant termomodernizacyjny będzie mógł ubiegać się inwestor będący właścicielem lub zarządcą budynku wielorodzinnego. Wraz z premią termomodernizacyjną przysługuje dodatkowo grant na poprawę efektywności energetycznej budynku. W przypadku grantu termomodernizacyjnego wydatki pokryją środki z Krajowego Planu Odbudowy (KPO).

• Zobacz również: Termomodernizacja budynków wielorodzinnych a środki z KPO – kiedy i co będzie realizowane?

Grant OZE

Grant OZE to wsparcie finansowe pomagające inwestorowi w pokryciu części kosztów zakupu, montażu lub budowy instalacji odnawialnego źródła energii. Zaliczyć można do nich urządzenia służące do wytwarzania energii i wyprowadzania mocy. Według ustawy są to urządzenia wytwarzające prąd, ciepło, jak i służące do magazynowania energii. Można więc zaliczyć do nich przede wszystkim:

• fotowoltaikę,
• kolektory słoneczne,
• pompy ciepła,
• magazyny energii.

Dotacja dotyczy zakupu, montażu lub budowy instalacji odnawialnego źródła energii przyłączonej do sieci dystrybucyjnej za pośrednictwem wewnętrznej instalacji. Finansowe wsparcie udzielane będzie z grantu OZE. Pokrywa on do 50% kosztów tej instalacji. Środki na grant OZE będą wypłacane z KPO.

Dokumentacja na grant OZE

Do wniosku o grant OZE dołącza się informacje o kosztach zakupu, montażu lub budowie instalacji odnawialnego źródła energii oraz informacje dotyczące sporządzonej dokumentacji. W zakresie inwestycji realizowanych w ramach programu BGK zwiększy się liczba informacji, które beneficjent wsparcia będzie przedstawiał BGK w celu uzyskania grantu. Będzie musiał to zrobić również po zakończeniu prac. 

Wynika to z obowiązku zapewnienia spełnienia przez inwestycje finansowane z Funduszu Odbudowy wytycznych zawartych w rozporządzeniu delegowanym Komisji UE. Szczegółowy wykaz informacji pojawi się w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 19 ustawy o finansowym wsparciu. Wprowadza to techniczne kryteria kwalifikacji, które mają służyć określeniu warunków na jakich inwestycja kwalifikuje się jako wnosząca istotny wkład w łagodzenie zmian klimatu lub w adaptację do zmian klimatu. Co więcej, wytyczne dotyczą tego, czy działalność nie wyrządza poważnych szkód względem żadnego z pozostałych celów środowiskowych.

Do kiedy można składać wnioski?

Wnioski o finansowe wsparcie przyznawane wraz z grantem OZE kwalifikuje się do dnia 30 czerwca 2026 roku. Kwoty grantu są przekazywane na rachunek beneficjenta w terminie 30 dni od dnia przekazania Bankowi odpowiednich dokumentów. 

Grant MZG

Grant MZG (mieszkaniowy zasób gminy) będzie udzielany na poprawę efektywności energetycznej w budynkach z mieszkaniowego zasobu gminy. Warunkiem uzyskania środków jest to, aby przed lub w ramach realizacji przedsięwzięcia termomodernizacyjnego lub remontowego zrealizowano jeden z wymienionych punktów: 

• przyłączenie budynku do scentralizowanego źródła ciepła, 
• wymiana źródła energii na odnawialne, 
• zastosowanie wysokosprawnej kogeneracji,
• zmiana źródeł ciepła na niskoemisyjne (z wyłączeniem kotłów na paliwo stałe). 

Dla kogo grant MZG?

W przypadku finansowego wsparcia inwestycji grantem MZG do rozliczenia beneficjent musi dołączyć informacje o sposobie prowadzenia robót budowlanych i wykorzystania materiałów budowlanych. Co więcej, konieczne jest sporządzenie dokumentacji potwierdzającej, że przedsięwzięcie nie wyrządza poważnych szkód środowiskowych. 

Dodatkowe bezzwrotne finansowe wsparcie dla inwestycji realizowanych ze wsparciem z Funduszu Dopłat, polegających na remoncie mieszkań komunalnych zamieszkanych przez osoby zagrożone ubóstwem energetycznym, jest udzielane pod warunkiem zmiany źródła ciepła na niskoemisyjne. Mechanizm ma dotyczyć zamieszkanych lokali znajdujących się w budynkach objętych przedsięwzięciem termomodernizacyjnym lub remontowym, na które gmina uzyskała grant MZG z Funduszu Termomodernizacji i Remontów. 

Więcej środków dla najbardziej potrzebujących

Co więcej, wsparcie w wysokości 30% kosztów przedsięwzięcia ma dotyczyć remontów lub przebudowy lokali mieszkalnych w zamieszkałym budynku będącym własnością gminy lub jednoosobowej spółki gminnej. Warunkiem jest też uzyskanie przez gminę dodatkowo (poza premią MZG) prawa do nowego grantu MZG z Funduszu Termomodernizacji i Remontów. 

Premiowane będą przedsięwzięcia komunalne odnoszące się do budynków zamieszkanych przez osoby zagrożone ubóstwem energetycznym. W tym przypadku zwiększenie finansowego wsparcia dla gmin z obecnych 50% do 80% kosztów inwestycji ma na celu zachęcenie i umożliwienie czynnego uczestnictwa w procesie transformacji ekologicznej, a przez to doprowadzenie do poprawy stanu technicznego budynków komunalnych.

Do kiedy wnioski?

Wnioski o finansowe wsparcie przyznawane wraz z grantem MZG kwalifikuje do dnia 30 czerwca 2026 roku. Kwoty grantu MZG są przekazywane na rachunek beneficjenta wsparcia w terminie 30 dni od dnia przekazania Bankowi odpowiednich dokumentów. 

Uproszczone procedury

Odnosząc się do premii termomodernizacyjnej, grantu termomodernizacyjnego, grantu OZE i grantu MZG zostanie utrzymana dotychczasowa procedura. Wnioski o udzielenie dofinansowania samorządowych przedsięwzięć termomodernizacyjnych będą składane bezpośrednio do BGK. Na drodze starania się o dotację zostanie pominięty etap składania wniosku do współpracującego banku komercyjnego. 

W zakresie inwestycji realizowanych w ramach programu BGK zwiększy się liczba informacji, które beneficjent wsparcia będzie przedstawiał do Banku w celu uzyskania grantu. Będzie musiał to zrobić również po zakończeniu prac. Wynika to z obowiązku zapewnienia spełnienia przez inwestycje finansowane z Funduszu Odbudowy wytycznych DNSH zawartych w rozporządzeniu delegowanym Komisji UE. Szczegółowy wykaz informacji będzie określony w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 19 ustawy o finansowym wsparciu.

Źródło: BGK, Termomodernizacja.pl