Klimatyzacja, oprócz funkcji regulacji temperatury w pomieszczeniu, jest w stanie poprawić jakość powietrza poprzez zmniejszenie poziomu wilgotności i poprawę filtracji. Z drugiej strony zaniedbany, brudny system może znacząco pogorszyć jakość powietrza. 

Klimatyzacja a rozprzestrzenianie się chorób

Zanieczyszczone przewody klimatyzacyjne mogą być przyczyną powstawania tzw. syndromu chorego budynku (SBS). Jest to zjawisko definiowane jako zespół dolegliwości zdrowotnych pojawiających się w czasie przebywania w konkretnym miejscu. Zespół japońskich uczonych wykazał, że bakterie i inne patogeny są w stanie gromadzić się w klimatyzatorach, co z kolei może powodować rozwój wielu chorób u osób przebywających w takich pomieszczeniach. Te drobnoustroje mogą powodować u ludzi powstanie legionellozy lub reakcji alergicznej, które mogą rozwinąć się w ostre zapalenie płuc. 

Natomiast grupa indyjskich badaczy zaobserwowała, że pracownicy biurowców wyposażonych w klimatyzację częściej zgłaszają przełożonym problemy ze zdrowiem niż osoby pracujące w budynkach z naturalną wentylacją. Najczęściej zgłaszanymi objawami były problemy z układem oddechowym, bóle głowy i letarg. Tym samym pracownicy dotknięci takimi przypadłościami częściej przechodzili na urlop chorobowy, co powodowało spadek produktywności w firmie. 

Należy zaznaczyć, że wspomniana wcześniej legionelloza, nazywana również chorobą legionistów, potrafi doprowadzić nawet do śmierci człowieka. Swoją nazwę zawdzięcza słynnemu wydarzeniu. W lipcu 1976 roku w Filadelfii odbywał się zjazd amerykańskich kombatantów. Już dwa dni po jego rozpoczęciu jeden z uczestników zachorował na ciężkie zapalenie płuc. Ogółem na chorobę zapadło około 221 osób, z czego 34 zmarły. Przeprowadzone później dochodzenie wykazało, że za zachorowania odpowiedzialna była bakteria, która rozwinęła się w hotelowym systemie klimatyzacji. Ta historia uświadamia, jak ważne jest odpowiednie dbanie o czystość systemu klimatyzacyjnego. 

Zanieczyszczenia występujące w przewodach klimatyzacyjnych mają również realny wpływ na wydajność działania całego systemu. Przepływ powietrza przez zatkane i brudne przewody jest utrudniony. Tym samym klimatyzatory muszą pracować z większą mocą, aby zapewnić przepływ odpowiednio dużego strumienia powietrza. To z kolei generuje dodatkowe koszty, gdyż urządzenie pracujące z większą mocą pobiera także więcej energii elektrycznej z sieci. Na szczęście istnieje kilka sposobów na uniknięcie negatywnych skutków występowania zanieczyszczeń w systemie klimatyzacyjnym. 

• Zobacz również: Czy chłodzenie pasywne pomoże odnowić dolne źródło gruntowej pompy ciepła?

Po pierwsze wymień filtr

Regularna wymiana lub czyszczenie filtra to priorytet w celu utrzymania poprawnej pracy systemu klimatyzacji. Przy wyborze filtra warto kierować się klasyfikacją MERV (Minimum Efficiency Reporting Value). Określa ona poziom skuteczności filtra w zatrzymywaniu kurzu i innych zanieczyszczeń przed przedostaniem się z powrotem do strumienia powietrza. Im wyższe wartości MERV, tym mniejsze cząsteczki zanieczyszczeń mogą zostać zatrzymane. Zazwyczaj filtry o wskaźniku MERV 16 lub niższym są stosowane w domach, obiektach handlowych czy też szpitalach. Filtry o wyższym wskaźniku są przeznaczane do zastosowań w pomieszczeniach, w których wymagana jest bezwzględna czystość, takich jak sale operacyjne. 

Jednak ważniejsze od zakupu właściwego filtra jest jego właściwa eksploatacja. Jeśli nie będzie on regularnie czyszczony lub wymieniany pleśń lub inne zanieczyszczenia mogą gromadzić się w systemie i krążyć wraz z wprowadzonym, zimnym powietrzem po całym domu. Potencjalnie może to doprowadzić do wspomnianych już wcześniej chorób, głównie układu oddechowego. 

Według Departamentu Energii USA wymiana filtra pozwala również obniżyć zużycie energii przez klimatyzator od 5% do 15%. Według tego samego ministerstwa filtr należy wymieniać nawet co miesiąc. Dodatkowo, jeśli w naszym domu mieszkają zwierzęta lub klimatyzator jest ciągle w użytku, taka konieczność może pojawiać się częściej. 

Jak wydłużyć żywotność klimatyzatora?

Wentylator w systemie klimatyzacji ma za zadanie wymuszanie przepływu powietrza. Zazwyczaj jednak nie pracuje on non-stop. Wydłużenie okresu pracy wentylatora pozwala na poprawę jakości powietrza w pomieszczeniu, ponieważ jedynie wtedy przepływa ono przez filtr. Według zaleceń ekspertów powinien być on włączony przez około 20 minut na każdą godzinę pracy klimatyzatora.

Równie ważnym czynnikiem w ochronie systemu klimatyzacji przed zabrudzeniami jest okresowe doprowadzenie powietrza z zewnątrz. Wiele domowych urządzeń klimatyzacyjnych nie posiada takiej funkcji. Jednak nie stanowi to przeszkody, ponieważ równie dobrym rozwiązaniem jest wyłączenie systemu na kilka godzin i otwarcie w tym czasie okien. Jak podkreślają eksperci, możliwe jest również tymczasowe otwarcie okien, gdy system jest uruchomiony a my mamy pewność, że jakość powietrza zewnętrznego jest dobra. 

Wymienione sposoby na ograniczenie negatywnego wpływu klimatyzacji na ludzkie zdrowie nie zastąpią systematycznej konserwacji urządzenia. Jedynie wykwalifikowani technicy są w stanie określić, czy system działa prawidłowo, a trudno dostępne części są czyste i wolne od potencjalnie szkodliwych zanieczyszczeń. 

Źródło: time.com