Czynniki f-gazowe zakazane już w 2026? Co z istniejącymi pompami ciepła?
Unia Europejska planuje wprowadzenie zakazu stosowania fluorowanych gazów cieplarnianych tzw. f-gazów. Są one ważne w przypadku pomp ciepła, gdzie wykorzystuje się je jako czynniki chłodnicze. Rynek pomp rozwija się bardzo dynamicznie, a w samej Polsce w 2022 r. sprzedano ok. 200 tys. urządzeń. Istnieje więc ryzyko, że dynamika rozwoju sektora pomp ciepła wyhamuje. Co ten zakaz oznacza dla użytkowników pomp na czynniki f-gazowe? Czy już za parę lat nie będzie można ich serwisować?
Podziel się
Przypomnijmy najpierw czym są fluorowane gazy cieplarniane. Są to:
- HFC - wodorofluorowęglowodory,
- PFC - perfluorowęglowodory,
- SF6 - heksafluorek siarki.
Wyżej wymienione substancje to związki chemiczne zawierające w swojej cząsteczce fluor, które odznaczają się wysokim lub bardzo wysokim współczynnikiem globalnego ocieplenia(GWP). Ich wpływ na to zjawisko jest nawet większy niż CO2. Z tego względu Unia Europejska zmienia kolejne przepisy, które mają przyspieszyć odejście od czynników f-gazowych. Parlament Europejski ogłosił projekt dot. zakazu stosowania i sprzedaży f-gazów. Aż do teraz, w kwestii stosowania gazów fluorowanych, pompy ciepła były traktowane jako wyjątek. Co w takim razie teraz stanie się z pompami ciepła?
Nieraz już pisaliśmy o pozytywnych aspektach, które towarzyszą tej technologii. Przede wszystkim pompy ciepła nie tworzą zjawiska tzw. niskiej emisji. W połączeniu z fotowoltaiką dają zupełnie bezemisyjne ciepło. Dodatkowo zapewniają komfort użytkowania. Te i inne cechy tego urządzenia spowodowały, że UE doceniła to rozwiązanie. Niemniej ważne jest kompleksowe podejście do tematu. Jeżeli faktycznie potencjał globalnego ocieplenia z uwagi na czynniki f-gazowe jest wysoki, to naturalną koleją rzeczy jest stworzenie strategii na odejście od nich. Zrównoważony rozwój branży grzewczej nie jest tożsamy z rozwojem pomp ciepła, a ekologicznych urządzeń grzewczych. Jaką opinię w tej kwestii mają organizacje branżowe?
- Zobacz również: Zasada działania pompy ciepła. Wszystko, co musisz wiedzieć!
Czynniki f-gazowe w pompach ciepła
Czynnik f-gazowe mają zniknąć z urządzeń już od 2026 r., a sam zakaz ich stosowania jest przesądzony. Przed producentami pomp ciepła stoi więc duże wyzwanie, zwłaszcza przed tymi mniejszymi. Polskie organizacje branżowe zapowiadają negocjację terminów. Eksperci zaznaczają, że wydłużenie terminu zakazu stosowania f-gazów nawet o rok pozwoli producentom pomp ciepła lepiej dostosować się do zmiany przepisów. Należy się spodziewać przejścia na czynniki naturalne w pompach ciepła. Będzie to miało wpływ na producentów pomp ciepła, którzy będą musieli dostosować swoje urządzenia do zmieniającego się prawa. Niemniej producenci, którzy budują nowe fabryki są już przygotowani na odejście od f-gazów.
Do sprawy odniosła się Polska Organizacja Rozwoju Technologii Pomp Ciepła. W komunikacie wyjaśniła, że spodziewane zmiany w rozporządzeniu f-gazowym nie przewidują obostrzeń związanych z istniejącymi pompami. PORT PC podkreśla, że wszystkie pompy ciepła, które obecnie są w sprzedaży w Polsce i będą dostępne na naszym rynku w najbliższych latach, będzie można serwisować bez żadnych przeszkód w całym okresie ich eksploatacji. Ograniczenia w zakresie w tym zakresie dotyczą innych grup urządzeń chłodniczych niż pompy ciepła lub czynników chłodniczych, które nie są stosowane w pompach ciepła sprzedawanych w Polsce.
Stanowisko organizacji branżowych
Eksperci z PORT PC opowiadają się za przesunięciem terminów o kilka lat, w których zaczęłyby obowiązywać zakazy stosowania w nowych urządzeniach niektórych f-gazowych czynników chłodniczych. Aktualne przepisy mówią o wejściu zakazu w życie już w 2026 roku.
PORT PC, a także APPLiA Polska, związek producentów AGD Krajowe Forum Chłodnictwa Związek Pracodawców oraz PROZON Fundacja Ochrony Klimatu zaapelowały także do polskich europosłów o realistyczne cele w zakresie ograniczania użycia gazów fluorowanych. W apelu zaznaczono, że kształt nowelizacji stanowi pewne zagrożenie dla realizacji polskich celów w zakresie ochrony klimatu i bezpieczeństwa energetycznego. Organizacje wspomniały też o roli, którą odgrywają instrumenty wspierające. Możemy do nich zaliczyć obowiązkowe kontrole szczelności, raportowanie, odzysk i ponowne wykorzystanie czynników chłodniczych.
Źródła: PORT PC, Applia, GLOBENERGIA.