Budynek ZEB – czym się charakteryzuje?

Inwestorzy szukają obecnie projektów, na bazie których powstają nie tylko wygodne i atrakcyjne wizualnie, ale też oszczędne w eksploatacji domy jednorodzinne. Budynek zeroemisyjny oferuje dużo więcej. Na czym polega koncepcja takiego budowania i mieszkania? Budynki ZEB zastąpić mają budynki nZEB, czyli niemal zeroenergetyczne. Przy czym ich wskaźnik nakładu energii pierwotnej (EP) nie może przekraczać 65 kWh/(m² na rok). Budynki zeroemisyjnie nie emitują bezpośrednio CO2 w miejscu swojej lokalizacji. Stanowią one przykład wdrożenia technologii, które wspierają energooszczędność i korzystanie z odnawialnych źródeł energii oraz zmniejszają koszty użytkowania. Warto podkreślić, że od 2030 roku wszystkie budynki mają powstawać w standardzie zeroemisyjnym.

Jakie technologie stosowane w budynkach ZEB są dostępne i opłacalne w Polsce? Z pewnością optymalna izolacja cieplna nie jest wystarczająca. Aby spełnić wymagania określone w WT 2021, niezbędne okazuje się zastosowanie odnawialnych źródeł energii. Wykorzystuje się więc między innymi instalacje fotowoltaiczne oraz pompy ciepła. Budynki wyposaża się jednocześnie w wentylację mechaniczną z odzyskiem ciepła, która zapewnia dopływ świeżego powietrza do pomieszczeń i zarazem zapobiega stratom ciepła. Dzięki działaniu rekuperatora odzyskuje się natomiast ciepło z usuwanego z budynku powietrza.

Projekt Zeroemisyjna Polska 2050

Zeroemisyjne budownictwo stanowi istotną część działań, których celem jest zatrzymanie globalnego ocieplenia. Wpisuje się między innymi w projekt „Zeroemisyjna Polska 2050”, w którym ujęto również energetykę, rolnictwo i leśnictwo oraz transport. Raport jako nadrzędne cele wskazuje osiągniecie neutralności klimatycznej (zeroemisyjności netto) w połączeniu z jak najszybszym zmniejszeniem emisji gazów cieplarnianych. Jako jeden z priorytetowych celów w obszarze budownictwa wskazuje wprowadzenie standardu zeroemisyjnego budynku i masowe wnoszenie ich od 2025 roku. Natomiast budynki już użytkowane mają zostać poddane optymalnej termomodernizacji (połączonej z energią z OZE). Stanowi to podstawę działań, których celem jest dekarbonizacja budownictwa do 2050 roku.

Planując zakup i montaż rozwiązań wspierających zeroemisyjność, warto skorzystać ze wsparcia finansowego. Do powietrznych i gruntowych pomp ciepła można uzyskać dofinansowanie w ramach programu „Moje Ciepło”. Kto może z tego skorzystać? Właściciele lub współwłaściciele nowych budynków jednorodzinnych, którzy wykorzystują te urządzenia do ogrzewania lub ogrzewania i ciepłej wody użytkowej (pod warunkiem, że w budynku nie znajduje się źródło ciepła na paliwo stałe). Ile wynosi dofinansowanie? Można uzyskać w formie dotacji do 30% albo do 45% kosztów kwalifikowanych. To maksymalnie 7 tys. zł na powietrzne pompy ciepła lub 21 tys. zł na gruntowe.Z kolei wsparcie finansowe na zakup i montaż mikroinstalacji fotowoltaicznych, magazynów ciepła, magazynów energii elektrycznej oraz systemów zarządzania energią HEMS/EMS można otrzymać w ramach programu „Mój Prąd”.

Projekt domu zeroemisyjnego

Powstanie budynku ZEB wiąże się nie tylko z wdrożeniem coraz bardziej zaawansowanych technologii odnośnie OZE i redukcji CO2. Dotyczy także podstawowych zagadnień z zakresu energooszczędności. Wiele korzystnych rozwiązań należy uwzględnić już na etapie planowania inwestycji i wykonania projektu. Duże znaczenie ma na przykład usytuowanie budynku. Najlepiej, gdy jego najdłuższa ściana skierowana jest na południe. Zapewnia to bowiem dostęp większości pomieszczeń do naturalnego źródła światła i ciepła. Ważne jest też stworzenie prostej i zwartej bryły, co wpływa na szczelność konstrukcji i pomaga zapobiegać stratom ciepła. Ponadto należy unikać mostków cieplnych, takich jak wykusze czy przybudówki. Istotne jest także rozmieszczenie i wielkość przeszkleń oraz energooszczędnych okien w połączeniu z zastosowaniem odpowiednich materiałów konstrukcyjnych i optymalną izolacją. Korzystne okazać może się również stworzenie stref buforowych w budynku, na przykład nieogrzewanego garażu czy schowka.

Warto zaznaczyć, że wszystkie te rozwiązania architektoniczne wpływają także na estetykę budynków, którą wpisują się w styl „zielonej architektury”. Zeroemisyjne domy mają nieskomplikowane, ale przemyślane bryły, których piękno tkwi właśnie w prostocie i formalnej oszczędności. O ich wyjątkowości od strony wizualnej decydują na przykład stonowane detale wykonane z materiałów naturalnych bądź pochodzących z recyklingu czy też harmonijne aranżacje otoczenia.

Jak optymalnie użytkować budynek zeroemisyjny?

Osiągnięcie celów budownictwa zeroemisyjnego jest możliwe nie tylko dzięki odpowiednim projektom i precyzyjnym realizacjom, ale także dzięki racjonalnej eksploatacji. Jak mieszka się w domu ZEB? Albo inaczej – jak powinno się w nim mieszkać? Ważną kwestią bowiem staje się dostosowanie nawyków do stworzonej na nowo przestrzeni mieszkalnej. Można wskazać kilka kluczowych rekomendacji w zakresie korzystania na co dzień z domów energooszczędnych, także zeroemisyjnych. Mają związek z troską o nasze portfele oraz zdrowie. Dotyczy to na przykład wskazanej temperatury, jaka powinna panować we wnętrzach. Przegrzewanie pomieszczeń to dosyć powszechna praktyka, która na dłuższą metę negatywnie wpływa na organizm, na samopoczucie, odporność czy zdolność koncentracji. Tymczasem wskazana temperatura pokojowa to 18-20ºC . Przy czym powinna ona być nieco wyższa dla osób starszych i dzieci. Zależy też od rodzaju pomieszczenia (na przykład wyższa w łazience niż w kuchni czy sypialni).

Mówiąc o użytkowaniu budynku, należy uwzględnić też jego konstrukcję, która wpływa na uzyskiwany komfort cieplny i poniesione koszty. W domach, które mają masywną konstrukcję, zaleca się na przykład unikać gwałtownego podwyższania i obniżania temperatury. Istotne z punktu widzenia strat ciepła i obniżenia wydatków, jest także zapewnienie dobrej wentylacji. Tylko wtedy można zrezygnować z otwierania okien i przestać wychładzać pomieszczenia.