Pompa ciepła, która zastępuje dotychczasowe źródło ciepła, może wymagać dostosowania do istniejącej instalacji grzewczej. Dedykowanym pod nią systemem jest ogrzewanie podłogowe. Nie każdy jednak w budynku ma to rozwiązanie, a modernizacja pod tym kątem może okazać się kłopotliwa, czy wręcz niemożliwa. Możesz wówczas wykorzystać grzejniki, które niejednokrotnie w starym budownictwie są przewymiarowane. Dzięki temu będzie możliwe wykorzystanie ich alternatywy dla niskotemperaturowego ogrzewania płaszczyznowego. Pomóc może w tym także zmniejszenie zapotrzebowania na ciepło. W poniższym materiale przedstawimy aspekty, na które należy zwrócić uwagę podczas podejmowania decyzji, której efektem ma być montaż pompy ciepła.

Decyzja o montażu pompy ciepła - kiedy się na nią zdobyć?

Żywotność pieca na gaz ziemny wynosi zwykle od 15 do 20 lat, nieco krócej jest to w przypadku kotłów stałopalnych. Pamiętajmy też o tym, że z czasem eksploatacji urządzenia spada jego sprawność. Szczególnie ważne jest to w przypadku kotłów na paliwo stałe, tym bardziej jeśli przed nami użytkował go ktoś inny. Wówczas nie możemy mieć pewności, że korzystanie z kotła przebiegało w sposób prawidłowy, np. czy nie były spalane w nim odpady, niskiej jakości opał. W takim przypadku źródło ciepła mogło ucierpieć i teraz nie działa w sposób odpowiedni. 

Jeśli jednak kocioł lub piec jest już stary i nie działa prawidłowo, to wówczas pompa ciepła jest jednym z bardziej rozsądnych wyborów. Wiele budynków jednorodzinnych w Polsce posiada mikroinstalację fotowoltaiczną, co dodatkowo potęguje sensowność inwestycji w pompę ciepła. Tania energia produkowana przez fotowoltaikę i tanie ogrzewanie - to nic innego jak bezpieczeństwo energetyczne.

Jak dobrze ocieplony jest twój dom?

Optymalne ocieplenie domu aktualnie nabiera szczególnego znaczenia. Pozwala ograniczyć straty ciepła, obniżyć zużycie energii i po prostu zaoszczędzić na rachunkach. Nie ma znaczenia więc, czy ogrzewamy się pompą ciepła, czy innym urządzeniem. Niemniej jednak, gdy decydujemy się na pompę ciepła to docieplenie budynku jest jednym z kluczowych elementów, który może poprawić jej efektywność. Dlaczego?

Przede wszystkim musimy wtedy kupić pompę o mniejszej mocy. Po drugie odwrócenie kolejności i ocieplenie po jej zamontowaniu spowoduje, że dopiero co zamontowana pompa ciepła będzie za duża. Wówczas będzie szybko nagrzewała budynek, a częste załączanie się pompy to zjawisko niepożądane. Jest to tzw. taktowanie powodujące szybsze starzenie się sprężarki. Więcej na ten temat w materiale Pompa ciepła przed termomodernizacją – TAK czy NIE?

Ocieplenie budynku - na co zwrócić uwagę?

Tak jak wspomnieliśmy, jeżeli w twoim domu drzwi i okna są nieszczelne, ściany i strych są słabo zaizolowane, będziesz potrzebować większej i droższej pompy ciepła, aby przyjemną temperaturę w pomieszczeniach. Aby zdiagnozować te problemy należy zlecić przeprowadzenie audytu energetycznego. Dzięki temu możliwa będzie identyfikacja miejsc, którędy ciepło ucieka. Pozwoli to odpowiednio dobrać pompę ciepła, obniżając rachunki za prąd.

Posiadanie bufora do pompy ciepła

Co jeszcze przemawia za tym, aby zainwestować w pompę ciepła? Między innymi posiadanie zbiornika buforowego. Żeby pompa ciepła mogła pracować poprawnie, musi mieć zapewniony minimalny przepływ, czyli odpowiednią ilość wody, która przepłynie przez instalację w danym czasie. Kolejną bardzo istotną kwestią jest zapewnienie odpowiedniej różnicy temperatur między zasilaniem a powrotem. Kluczowy jest także tzw. zład wody.

“Aby pompa ciepła pracowała poprawnie, musi mieć minimalny wymagany zład wody, czyli ilość wody potrzebną w układzie. Zład wody może być oczywiście zgromadzony w grzejnikach i instalacji podłogowej, ale jeżeli jest niewystarczający, to rolą instalatora jest takie skonfigurowanie instalacji, żeby go zapewnić” - komentuje Kamil Rdzanek, Immergas Polska.

Jeśli posiadamy zbiornik buforowy, to nie musimy ponosić kosztów jego zakupu.

• Zobacz również: Pompa ciepła powietrzna czy gruntowa – którą wybrać? 

Regulacje prawne a montaż pompy ciepła

Systemowe odchodzenie od kotłów stałopalnych jest już faktem. Technologią, która ma je zastąpić są oczywiście pompy ciepła. Trudno jest prognozować, jakie regulacje będą obowiązywać w Polsce w przyszłości. Czy jest wykluczone, że montaż pompy ciepła będzie obowiązkowy np. w nowych budynkach? Bynajmniej. 

Jednak nie ma sensu skupiać się na przyszłości w momencie, gdy podobne rozwiązania są już wprowadzane. Dla przykładu w Krakowie obowiązuje zakaz spalania drewna i węgla, a za nieprzestrzeganie zakazu grozi kara finansowa. Wymusiło to w wielu budynkach zmianę źródła ciepła, a nowe budynki nie mają nawet okazji, aby zainstalować konwencjonalny kocioł, kominek lub piec. Bardzo możliwe, że w ślad za stolicą Małopolski pójdą inne miasta i samorządy.

Z najpopularniejszych źródeł ciepła zostają więc pompa ciepła i kocioł gazowy. Rok 2022 pokazał dobitnie, że cena gazu ziemnego może być w banalny sposób wywindowana do wysokich poziomów. Podobnie jest z prądem. Sieć gazowa jest słabiej rozwinięta od elektrycznej, tak więc obszar zamontowania gazowych źródeł ciepła jest mniejszy. Decyzja zależy od nas, jednak pompy ciepła mają specjalne względy w programach dotacyjnych. 

Dofinansowania do pompy ciepła

W Polsce możemy skorzystać z szeregu dopłat do wymiany źródeł ciepła. W programie Czyste Powietrze to właśnie na pompę ciepła możemy otrzymać najwięcej środków. Z jednej strony jest to ukłon w stronę tej technologii, ponieważ są to urządzenia zdecydowanie droższe od innych. Maksymalne kwoty dotacji do pompy ciepła we wspomnianym programie różnią się w zależności od poziomu dofinansowania, jak i od urządzenia. W programie Czyste Powietrze możemy starać się o: środki na zakup:

• gruntowej pompy ciepła o podwyższonej klasie efektywności energetycznej,
• powietrznej pompy ciepła o podwyższonej klasie efektywności energetycznej,
• powietrznej pompy ciepła,
• pompa ciepła powietrze/powietrze.

Zdecydowanie trzeba wspomnieć, że w przypadku pompy gruntowej jest to nawet 50,9 tys. zł w ramach najwyższego poziomu dofinansowania. Więcej na temat dopłaty z programu Czyste Powietrze do pompy ciepła w artykule Pompa ciepła – dofinansowanie w ramach programu Czyste Powietrze w 2023 roku

Źródło: Bloomberg, Termomodernizacja.pl, GLOBENERGIA.