Dzięki szczegółowym danym z CEEB o budynkach, organy administracji centralnej i samorządowej mogą więcej wiedzieć na temat sytuacji w mieszkalnictwie, co teoretycznie miało pozwolić na bardziej przemyślane i punktowe działanie w kierunku ograniczenia emisji. Co więcej, CEEB to narzędzie wspierające wymianę starych kotłów grzewczych. System jako centrum wiedzy dla obywatela w znaczący sposób ułatwi pozyskanie informacji, które są niezbędne np. przy ubieganiu się o dofinansowanie na wymianę starego kotła.
To są główne cele stawiane przez Główny Urząd Nadzoru Budowlanego (GUNB) przed CEEB. Nie da się ukryć, że baza miała swoje wady od początku, ale ostatnie decyzje rządu w zupełności pozbawiły ewidencję sensowności. Po czyjej stronie stoi większa wina?

Dodatek węglowy a CEEB

Rząd wprowadził dodatek węglowy w wysokości 3 tys. zł w dniu 12 sierpnia br. Wszystko po to, aby pomóc Polakom zakupić węgiel. Co jednak jest z tym dodatkiem nie tak? Brak kryterium dochodowego, dotowanie nieekologicznego paliwa w miejsce promowania termomodernizacji, a także początkowy brak wsparcia dla bardziej ekologicznych źródeł ciepła. Węgla za środki z dodatku nie trzeba nawet kupić, nie trzeba pokazać nigdzie dowodu zakupu w postaci paragonu czy faktury. 

Trudno nie odnieść wrażenia, że ta dopłata to typowy populistyczny mechanizm, aby zjednać sobie wyborców. Skąd można to wywnioskować? Mianowicie z tego, że taki dodatek powinien być wypłacany tylko najbardziej potrzebującym, a nie każdemu ogrzewającemu węglem. Dla organów władzy centralnej to najprostszy sposób na zapobieżenie frustracji Polaków. 

Jednym z warunków uzyskania dodatku węglowego jest wpis lub zgłoszenie źródła do CEEB - tu zaczyna się problem z tą bazą. W ustawie o dodatku węglowym funkcjonuje zapis, który mówi, że do otrzymania wsparcia upoważnione są te gospodarstwa domowe, w których źródło na paliwa stałe jest głównym źródłem ogrzewania. Zapis jest sensowny, jednakże w CEEB nie ma wymogu wskazania głównego źródła ogrzewania. W CEEB należy wskazać jedynie zainstalowane źródła i przyporządkować je do eksploatowanych i nieeksploatowanych.

Następstwa powiązania ewidencji z dodatkiem węglowym spowodowały, że baza mogła stać się bezwartościowa i pokazywać mniej niż wcześniej. 

CEEB nieaktualna?

Na dzień 5 września do CEEB wpłynęło ponad 8,34 mln deklaracji. Redakcja GLOBENERGIA przygotowała zestawienie, które przedstawia sposób, w jaki wzrastał udział poszczególnych źródeł ogrzewania w bazie. Pomiędzy 1 lipca a 31 sierpnia wzrósł udział każdego ze źródeł o minimum 20%. Co jest jednak ciekawe?

Największy przyrost odpowiednio 35% i 36%. zanotowały piece kaflowe na paliwo stałe i łącznie trzony kuchenne, piecokuchnie i kuchnie węglowe. Średni wzrost liczby deklaracji to 27%. Jest to więc anomalia związana najprawdopodobniej z wprowadzeniem rządowych dopłat i chęci skorzystania z nich. Bardzo możliwe, że są to nieeksploatowane źródła ciepła, co jednak nie dyskredytuje ich w kolejce po dodatek węglowy. Jeśli tak jest, to tym samym rejestr stał się mniej wiarygodny, ponieważ zakłamuje on strukturę ogrzewania w Polsce. Brak konieczności zakupu węgla dodatkowo zachęcił do wpisania w deklaracji nieużywanego źródła.

Zła konstrukcja deklaracji CEEB

Jednym z najważniejszych zarzutów wobec bazy CEEB jest brak konieczności wskazania głównego źródła ogrzewania. W miejsce tego można było zaznaczyć dwa, trzy, cztery źródła.  Jednak w budynkach mieszkalnych zwykle jest tak, że jedno jest główne, a drugie pełni funkcję ogrzewania szczytowego w najzimniejszych okresach. W przypadku ubiegania się o dodatek węglowy nie ma możliwości weryfikacji, które ze zgłoszonych do CEEB jest faktycznie w eksploatacji. 

Bardzo możliwe, że utworzenie takiej bazy danych w kontekście termomodernizacji było błędem. Tym czego brakuje w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków to kompleksowa informacja.

Jeżeli potrzebujemy kompleksowej informacji, to może zbierajmy te informacje dłużej. Wydajmy na to więcej środków, ale miejmy ją kompleksową. Bo czego brakuje? Brakuje charakterystyki energetycznej tego budynku

Bogdan Szymański - GLOBENERGIA

Bez świadectwa charakterystyki energetycznej budynków nie ma informacji czy kopciuchy lub inne źródła na węgiel są w domach po termomodernizacji, czy może w ogóle nie są ocieplone. Mając taką informację byłyby możliwe lepsze, bardziej punktowe działania w kwestii dopłat do ogrzewania. 

Źródło: GUNB, GLOBENERGIA, CEEB.